Tin Giảm Nghèo
06/10/2017 - 12:00
Giảm nghèo vùng DTTS: Giải quyết theo các chỉ số của chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều còn nhiều khó khăn và thách thức
Chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều là cơ hội để các địa phương vùng DTTS và miền núi thực hiện các chính sách giảm nghèo bền vững. Tuy nhiên, nếu không có sự thay đổi về nhận thức, phương pháp thì sự thiếu hụt nhiều chỉ số trong chuẩn nghèo đa chiều sẽ trở thành một thách thức không nhỏ trong công cuộc xóa đói, giảm nghèo.
Chỉ số chất lượng về nhà ở vùng DTTS và miền núi rất thiếu hụt.

Khó chồng khó

Tà Rụt là xã vùng cao, ĐBKK của huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị. Toàn xã có khoảng 1.000 hộ, chủ yếu là đồng bào dân tộc Pa Kô. Tính đến tháng 4/2017, tỷ lệ hộ nghèo của xã vẫn trên 50%.

Trao đổi với phóng viên, ông Tô Vên Trọng, Phó Chủ tịch UBND xã Tà Rụt, cho biết, cái khó nhất trong công tác giảm nghèo của xã là bảo đảm thu nhập cho bà con. Địa hình bị chia cắt mạnh nên diện tích đất sản xuất ở Tà Rụt rất manh mún. Thu nhập của bà con chủ yếu dựa vào các loại cây trồng ngắn ngày như ngô, sắn, dứa,… Sản lượng thấp, lại thường bị tư thương ép giá nên nguồn thu từ những cây trồng này thường không ổn định.

Mặc dù Phó Chủ tịch xã chỉ tập trung làm rõ cái khó về thu nhập, nhưng trong câu chuyện, ông vẫn trăn trở về những thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản khiến cho tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều trên địa bàn xã sẽ rất khó giảm. Ông nhắc nhiều đến chỉ số y tế, trong đó có việc khám chữa bệnh theo thẻ Bảo hiểm y tế (BHYT).

“Xã cơ bản đã hoàn thành cấp thẻ BHYT cho bà con. Nhưng do sai sót trong quá trình làm hồ sơ nên bây giờ phải làm lại toàn bộ. Không biết đến bao giờ mới xong”, ông Trọng nói.

Chia sẻ của Phó Chủ tịch xã Tà Rụt cũng đồng nghĩa với việc, trên địa bàn xã hiện rất nhiều hộ chưa có thẻ BHYT. Sự thiếu hụt chỉ số này đã khiến cho nhiều bệnh nhân nghèo ở Tà Rụt thêm gánh nặng khi đi khám chữa bệnh.

Đáng lưu ý hơn, theo Thông tư số 02/2017/TT-BYT của Bộ Y tế quy định mức tối đa khung giá dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh không thuộc phạm vi thanh toán của Quỹ Bảo BHYT thì từ ngày 01/6 tới, giá viện phí mới với bệnh nhân chưa có thẻ BHYT sẽ được áp dụng với mức tăng gấp 4 lần so với hiện nay. Như vậy, nếu Tà Rụt không sớm làm lại hồ sơ để cấp thẻ BHYT cho người dân thì bệnh nhân nghèo khi đi khám chưa bệnh sẽ “cõng” thêm 4 lần chi phí.

Không chỉ riêng Tà Rụt mà 13 xã, thị trấn của huyện ĐaKrông cũng xảy ra tình trạng thiếu hụt chỉ số y tế một cách trầm trọng nếu không sớm có giải pháp. Bởi theo lý giải của ông Tô Vên Trọng, sai sót cơ bản trong hồ sơ thẻ BHYT hiện nay là sai tên.

“Người Pa Cô, Vân Kiều thường có rất nhiều tên. Lúc thanh niên thì tên này, nhưng khi lấy vợ lấy chồng lại mang tên khác, đến khi có con, có cháu lại gọi tên khác. Hơn nữa, tên gọi rất khó phiên âm nên khi lập danh sách, rất nhiều trường hợp cán bộ ghi sai”, ông Trọng cho biết.

Thiếu hụt nhiều chỉ số

Khảo sát một số địa phương vùng DTTS và miền núi khu vực miền Trung, chúng tôi nhận thấy, không chỉ ở xã Tà Rụt, huyện ĐaKrông của tỉnh Quảng Trị mà ở nhiều địa phương khác, người dân sẽ thêm phần khó khăn vì thiếu hụt chỉ số y tế. Như huyện A Lưới (Thừa Thiên-Huế), hiện tỷ lệ phủ sóng thẻ BHYT trên địa bàn mới đạt 86%. Dân cư ở A Lưới đa số là đồng bào dân tộc Tà Ôi, Cơ Tu, Vân Kiều,... Tình trạng phải làm lại hồ sơ để cấp thẻ BHYT do ghi sai tên ở đây cũng rất phổ biến.

Đáng bàn hơn, ngoài chỉ số y tế, các địa phương vùng DTTS và miền núi còn thiếu hụt rất nhiều chỉ số dịch vụ xã hội cơ bản khác. Điều này khiến cho tỷ lệ hộ nghèo ở những vùng này rất khó giảm theo chỉ tiêu được giao.

Như huyện A Lưới, hiện có nhiều dịch vụ xã hội cơ bản của hộ nghèo có tỷ lệ thiếu hụt rất cao. Trong đó, chỉ số về chất lượng nhà ở chỉ đạt 55%, diện tích nhà ở đạt 60% (toàn huyện hiện còn khoảng 2.404 căn nhà tranh tre nứa lá); chỉ số về nguồn nước sinh hoạt đạt 64 %;…

Chính vì vậy, hiện nay A Lưới vẫn là huyện có số xã chiếm tỷ lệ hộ nghèo trên 25% cao nhất tỉnh Thừa Thiên-Huế với 17 xã, trong đó có 6 xã tỷ lệ hộ nghèo chiếm trên 50%. Toàn huyện hiện có 4.337 hộ nghèo (trong đó 4.182 hộ DTTS). Đây là số hộ không chỉ có mức thu nhập thấp mà còn thiếu hụt nhiều chỉ số về tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản, như: giáo dục, nhà ở, y tế, nước sạch sinh hoạt, nhà vệ sinh,…

Rõ ràng, với mức thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản này, chặng đường giảm nghèo ở huyện A Lưới nói riêng, của các địa phương vùng DTTS và miền núi nói chung sẽ rất gập ghềnh. Nhất là, hiện nay định hướng của Nhà nước trong công tác giảm nghèo giai đoạn 2016-2020 là sẽ giảm dần các chính sách “cho không”. Điều này đồng nghĩa với việc người dân sẽ phải tăng cường tự lưc để bù đắp những thiếu hụt đó.

Trong điều kiện vừa phải giảm nghèo từ chỉ số thu nhập, vừa bù đắp cho những thiếu hụt về các dịch vụ xã hội cơ bản, lại không được thụ hưởng nhiều chính sách “cho không” như giai đoạn trước, tất yếu việc bảo đảm chỉ tiêu giảm nghèo bình quân mỗi năm 4% theo Quyết định 1722/QD-TTg, ngày 02/9/2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2016-2020 sẽ rất khó thực hiện.

Để bù đắp được sự thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản, góp phần giảm nghèo trong vùng đồng bào DTTS, thiết nghĩ, các địa phương cầ linh hoạt vận động các doanh nghiệp kết nghĩa, hỗ trợ đồng bào thoát nghèo bền vững. Các địa phương cần phân công cụ thể, trách nhiệm của các ban, ngành để người nghèo tiếp cận được với các dịch vụ thiếu hụt; thực hiện chính sách đặc thù để có chuyển biến rõ nét. Ngoài ngân sách Trung ương, các địa phương cũng cần xây dựng chương trình riêng để hỗ trợ vùng DTTS và miền núi.

Xuân Thường

Quyết định về chính sách luân chuyển, tăng cường cán bộ chủ chốt và chính sách ưu đãi, khuyến khích thu hút trí thức trẻ, cán bộ chuyên môn kỹ thuật về tham gia tổ công tác tại các xã thuộc 61 huyện n (8/5/2009)
Ngày 27/4/2009 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 70/2009/QĐ-TTg ban hành chính sách luân chuyển, tăng cường cán bộ chủ chốt và chính sách ưu đãi, khuyến khích thu hút trí thức trẻ, cán bộ chuyên môn ...
61 huyện nghèo được hỗ trợ trên 4.700 tỷ đồng (5/5/2009)
Nhà nước sẽ đầu tư 4.715 tỷ đồng từ nay đến năm 2020, để hỗ trợ người lao động cư trú dài hạn tại 61 huyện nghèo nhất nước và các tổ chức, doanh nghiệp hoạt động theo Luật Người ...
Hướng dẫn phát triển chợ tại 61 huyện nghèo (28/4/2009)
Tại 20 tỉnh có 61 huyện nghèo trên cả nước có 2.493 chợ, chiếm tỷ lệ 30,5% tổng số chợ cả nước. Trong đó có 680 chợ kiên cố, 863 chợ bán kiên cố và 950 là chợ tạm.
Tiếp sức cho 61 huyện nghèo (27/4/2009)
Sau khi Chính phủ có Nghị quyết số 30a/2008/CP-NQ ngày 27/12/2008 về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo, nhiều Hội nghị các cấp đã được tổ chức nhằm tham mưu các ...
Nhanh chóng đưa Nghị quyết 30a của Chính phủ vào cuộc sống (23/4/2009)
Chiều 22/4, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Nguyễn Sinh Hùng đã chủ trì cuộc họp với các Bộ, ngành về tiến độ triển khai thực hiện Nghị quyết 30a/2008/NQ-CP (NQ30a) của Chính phủ đối với 61 huyện nghèo ...
Tỉnh Quảng Trị triển khai Nghị quyết 30 đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ (23/4/2009)
Tiếp tục chuyến công tác kiểm tra việc thực hiện Nghị quyết 30/2008/NQ-CP của Chính phủ, hôm nay (22/4) Đoàn công tác Chính phủ do Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải Hồ Nghĩa Dũng dẫn đầu đã làm việc ...
23 nghìn tỷ đồng đào tạo nghề cho nông dân (22/4/2009)
Gần đây trong hội nghị triển khai Nghị quyết giảm nghèo bền vững cho 61 huyện nghèo nhất nước; Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng đã yêu cầu các tỉnh phải coi chương trình 61 huyện nghèo là chương trình ...
Ðối tượng nào được hưởng chính sách cho vay ưu đãi lãi suất theo Chương trình hỗ trợ các huyện nghèo? (20/4/2009)
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Các đối tượng được hưởng chính sách ưu đãi lãi suất bao gồm: Các hộ nghèo; các hộ sản xuất, kinh doanh, các doanh nghiệp, hợp tác xã, các chủ trang trại đầu tư ...
Giảm nghèo không theo tư duy nhiệm kỳ (17/4/2009)
Triển khai Nghị quyết 30a của Chính phủ giảm nghèo nhanh, bền vững cho 61 huyện thuộc 20 tỉnh có tỷ lệ nghèo trên 50% (NQ30a/NQ-CP ngày 27/12/2008), tỉnh Hà Giang là địa phương sớm hoàn thiện việc triển khai ...
Triển khai thực hiện Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về chính sách hỗ trợ hộ nghèo về nhà ở tại 61 huyện nghèo. (16/4/2009)
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Phó thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng tại cuộc họp triển khai Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo trong cả nước, ngày 17/02/2009 Bộ Xây ...